كاربرد برخي از شاخصهاي آماري هواشناسي جهت ارزيابي شدت خشكسالي در مقياس كشوري ( بين استانها )

خلاصه:

خشكسالي يكي از بلاياي طبيعي است كه در مقايسه با ساير بلاياي طبيعي از نقطه نظر ميزان، شدت, طول مدت واقعه, گسترش منطقه, تلفات جاني, خسارتهاي اقتصادي و اثرات بلند مدت از بالاترين درجات برخوردار است. در دهه‌هاي اخير از ميان حوادث طبيعي كه زندگي انسان را بر روي كره خاكي تحت تأثير قرار داده است, فراواني خشكسالي بيش از ساير حوادث مي‌باشد. به طوري كه تعداد كل آسيب‌ديدگان از خشكسالي طي سالهاي 1966 تا 1988 بالغ بر يك و نيم ميليارد نفر برآورد شده است كه 52 درصد آسيب ديدگان از كل بلاياي طبيعي را تشكيل مي‌دهد.

خسارتهاي خشكسالي عمدتاً به صورت كاهش عملكرد مراتع, كاهش توليد محصولات زراعي به ويژه ديم, كاهش منابع آب كشاورزي و شرب, كاهش منابع آب سطحي و زيرزميني, طغيان آفات و بيماريهاي گياهي و دامي, افزايش مهاجرت و در نهايت اثرات سوء زيست‌محيطي, اقتصادي و اجتماعي ظاهر مي‌‌شود كه توسعه پايدار منطقه را مورد تهديد قرار مي‌دهد. در اين مقاله كه انعكاس‌دهنده بخشي از تحقيقات و مطالعات انجام شده برروي پايش و پيش‌آگاهي خشكسالي مي‌باشد, ابتدا موضوع رخداد خشكسالي و روشهاي معمول پايش آن بررسي شده، سپس خشكسالي سالهاي زراعي 79- 1378 و 80 - 1379 از نظر ابعاد خسارتهاي وارده و تعيين بعضي از شاخصهاي قابل دسترس براي استان يزد مورد بررسي قرارگرفته است. همچنين وضعيت خشكسالي در اين سالها در ساير استانهاي كشور نيز با مقايسه شاخصهاي پيشنهادي، ارزيابي شده است.

واژه‌هاي كليدي: خشكسالي, شاخصهاي خشكسالي، ارزيابي  خشكسالي